Study your flashcards anywhere!

Download the official Cram app for free >

  • Shuffle
    Toggle On
    Toggle Off
  • Alphabetize
    Toggle On
    Toggle Off
  • Front First
    Toggle On
    Toggle Off
  • Both Sides
    Toggle On
    Toggle Off
  • Read
    Toggle On
    Toggle Off
Reading...
Front

How to study your flashcards.

Right/Left arrow keys: Navigate between flashcards.right arrow keyleft arrow key

Up/Down arrow keys: Flip the card between the front and back.down keyup key

H key: Show hint (3rd side).h key

A key: Read text to speech.a key

image

Play button

image

Play button

image

Progress

1/33

Click to flip

33 Cards in this Set

  • Front
  • Back
Hoofdstuk 4
In veel westerse samenlevingen heeft de 40ste verjaardag een extra lading; het onontkoombaar feit dat men nu van middelbare leeftijd is en de suggestie:
dat nu de worstelingen van een midlifecrisis gaan beginnen
Traditionele visies op persoonlijkheidsontwikkeling tijdens de volwassenheid zijn gebaseerd op de vooronderstelling dat mensen een aantal vaststaande stadia doorlopen die stuk voor stuk vrij nauw samenhangen met een bepaalde leeftijd

elk stadium gaat gepaard met
een specifieke crisis die tot ingrijpende vragen en psychologische verwarring kan leiden

Deze traditionele visie is een kenmerk van alle modellen die zich baseren op normatieve crises
Je hebt modellen gebaseerd op:
Modellen gebaseerd op normatieve crises
Modellen gebaseerd op ingrijpende gebeurtenissen
Modellen gebaseerd op normatieve crises
beschouwen de persoonlijkheidsontwikkeling in termen van tamelijk universele stadia gekoppeld aan een reeks leeftijdsgebonden crises
Modellen gebaseerd op ingrijpende gebeurtenissen
Benadering van persoonlijkheidsontwikkeling die gebaseerd is op het moment waarop specifieke gebeurtenissen in het leven van volwassenen plaatsvinden en niet op leeftijd op zich.
De psychoanalyticus erik erikson stelt dat de middelbare leeftijd een periode is die word gekenmerkt door zorg voor de volgende generatie vs. stagnatie
Het stadium tijdens de middelbare leeftijd waarop mensen hun bijdrage aan gezin en samenleving in ogenschouw nemen

Mensen met zorg voor de volgende generatie willen een rol spelen in het begeleiden en aanmoedigen van volgende generaties

Een gebrek aan psychologische groei in deze periode betekent dat mensen stagneren
Een deskundige op het gebied van ontwikkeling George Vaillant stelt dat een belangrijk perode tussen 45 en 55 jaar word gekenmerkt door betekenis vasthouden vs rigiditeit
in deze periode proberen volwassenen de betekenis van hun leven te achterhalen en die vast te houden door te leren de sterke en zwakke kanten van anderen te achterhalen
Psychiater Roger Could ontwikkelde een alternatief op zowel Erikson als Vaillants visie. Hij meent dat volwassenen 7 stadia doorlopen die samenhangen met specifieke leeftijdsperiodes
Stadium	       Globale leeftijd	       Ontwikkelingen
1	16 tot 18	Verlangen om te ontsnappen aan
ouderlijke controle
2	18 tot 22	Verlaten ouderlijk huis, aandacht gericht
op leeftijdsgenoten
3	22 tot 28	Ontwikkeling onafhankelijkheid, kiezen
loopbaa
Stadium Globale leeftijd Ontwikkelingen
1 16 tot 18 Verlangen om te ontsnappen aan
ouderlijke controle
2 18 tot 22 Verlaten ouderlijk huis, aandacht gericht
op leeftijdsgenoten
3 22 tot 28 Ontwikkeling onafhankelijkheid, kiezen
loopbaan en kinderen
4 29 tot 34 Vragen stellen bij zichzelf, rolverwarring,
mogelijk ontevreden huwelijke en carriere
5 35 tot 43 Drang om levensdoelen te bereiken, besef
eindigheid leven, heroverwegen levensdoelen
6 43 tot 53 Settelen, acceptatie van leven
7 53 tot 60 Meer tolerantie, acceptatie verleden,
minder negativiteit, algehele verzachting
Volgens gould beginnen mensen rond hun 40ste te beseffen dat hun tijd beperkt is en dat levert een zekere druk op om hun levensdoelen te bereiken
Door te leren accepteren dat het leven eindig is kunnen mensen verder groeien richting rijpheid
Theorie over de seizoenen

een ander alternatief voor erikson werk van het menselijk leven door psycholoog daniel levinson

volgens levinson maken mensen tussen de 40 en 45 een periode van overgang en crisis voor Tussen de 40ste en 45ste komen mensen in een periode die levinsson de overgang naar middelbare leeftijd noemt.
De overgang naar middelbare leeftijd is een tijd van vragen stellen. Mensen beginnen hun aandacht te richten het eindige karakter van het leven en zetten vraagtekens bij sommige alledaagse fundamentele aannames. deze periode kan leiden tot een midlifecrisis
Midlifecrisis
stadium van onzekerheid en besluiteloosheid door het inzicht dat het leven eindig is

het bewijs dat midlifecrisis bestaat is er niet
Hoewel de meeste mensen zeggen dat ze sinds de adolescentie veranderd zijn onderschrijven velen van hen het idee dat hu fundamentele persoonlijkheidstrekken nog in grote lijnen hetzelfde zijn

Een indrukwekkende hoeveelheid onderzoek doet vermoeden dat de persoonlijkheid gedurende het gehele leven
behoorlijk stabiel blijft.

Er is ook bewijs gevonden dat persoonlijkheidstrekken meer ingesleten raken naarmate ze ouder worden
Er is veel onderzoek gedaan naar de persoonlijkheidstrekken die bekend staan als de ‘Big Five’
1. Neuroticisme;
de mate waarin je ej laat leiden door eerder negatieve emoties en stress. Aan de andere kant is men eerder stabiel en minder gemakkelijk opgewonden
2. Extraversie;
de dimensie meet in welke mate men gericht os op anderen, een eerder positieve ingesteldheid vertoont tegenover een meer op zichzelf gerichte houding en minder sociaal georiënteerde houding
3. Openheid;
de mate waarin je open staat voor nieuwe ideeen en ervaringen
4. Aangenaamheid;
de mate waarin iemand meeleeft en werkt met andere mensen en het belang dat je hecht aan harmonie tov een neiging tot eigenbelang en minder betrokken zijn bij het welzijn van anderen
5. Gewetensvolheid;
de mate waarin je zelfdiscipline vertoont en georganiseerd bent Uit de meeste onderzoeken blijkt dat de big five trekken na het dertigste levenjaar relatief stabiel blijvvel hoewel er in specifieke trekken enkele varianten voorkomen
In onze westerse wereld veranderd de gezinsdynamiek significant tijdens de middelbare leeftijd
in die periode maken de meeste ouders belangrijke veranderingen door in hun relaties
Het is een periode van veranderlijke rollen.
De meest voorkomende patroon van tevredenheid in een huwelijk is een U-vorm:
het huwelijksgeluk begint gelijk na het huwelijk af te nemen en blijft dalen tot het laagste punt (na de geboorte van de kinderen) maar vanaf dat punt begint de tevredenheid weer te stijgen, om uiteindelijk weer terug te keren na het niveau van voor het huwelijk
Voor sommige stellen blijft het huwelijksgeluk na de eerste neergang verder afnemen

door deze ontevredenheid leidt de ontevredenheid tot
echtscheiding
er zijn veel oorzaken waarom een huwelijk spaak loopt
1. Mensen in de middelbare leeftijd brengen minder tijd met elkaar door dan in de jaren daarvoor
2. Echtscheidingen zijn meer maatschappelijk geaccepteerd dan in het verleden
3. Vrouwen zijn minder afhankelijk van hun partners op economisch en emotioneel gebied
4. Gevoelens van romantische gepassioneerde liefde kunnen in de loop der tijd verdwijnen In huishoudens waar beide ouders werken is vaak sprake van stress
Voor veel ouders is het vertrek van kinderen een belangrijke overgang tijdens de middelbare leeftijd
het lege nest syndroom,
Boemerangskinderen,
Sandwichgeneratie
Voor veel ouders is het vertrek van kinderen een belangrijke overgang tijdens de middelbare leeftijd


1. het lege nest syndroom
ervaring van treurnis, bezorgdheid, eenzaamheid en depressie bij ouders omdat hun kinderen het ouderlijk huis hebben verlaten

2. Boemerangkinderen
kinderen die opnieuw thuis komen wonen. Geven meestal economische redenen voor hun terugkeer

3. Sandwichgeneratie
mensen die tijdens hun middelbare leeftijd zowel de behoeften van hun kinderen als die van hun ouder wordende ouders moeten vervullen

Is een nieuw fenomeen dat veroorzaakt word door verschillende samenhangende trends
Mensen trouwen later en krijgen later kinderen
Mensen leven langer
De zorg voor ouder wordende ouders kan psychologisch lastig zijn. er is sprake van rolomkering waarbij kinderen de ouderlijke rol overnemen en ouders in de meer afhankelijke positie terechtkomen
Kangeroewonen
twee aparte woningen in een huis. Een voor de oudere en een voor de jongere generatie
De middelbare leeftijd brengt dikwijls een van de onmiskenbare symbolen van ouder worden met zich mee;
grootouder worden
Grootouder kun je op verschillende manieren zijn:
Betrokken grootouders:
actief betrokken bij de relatie met hun kleinkinderen en hebben invloed op hun leven

Kameraadschappelijke grootouders;
in plaats van verantwoordelijkheid te nemen zijn ze een soort supporters en maatjes

Afstandelijke grootouders;
terughoudend en gereserveerd. Hebben weinig belangstelling voor hun kleinkinderen
Huiselijk geweld is een van de afschuwelijke aspecten van het huwelijk en het komt verontrustend vaak voor

Voornamelijk zijn
vrouwen het slachtoffer maar het komt ook bij mannen voor.

Mishandeling door de partner vind in elk segment van de samenleving plaats

Er is geen onderscheid tussen sociale status, ras, etnische groep en religie
Sommige factoren vergroten de kans op mishandeling
*grote gezinnen waar voortdurend geldzorgen zijn en waarin sprake is van veel verbale agressie in dit opzicht kwetsbaarder dan gezinnen waarin die factoren niet aanwezig zijn

* mannen en vrouwen die opgroeien in een gezin waarin geweld gewoon was lopen meer risico om zelf ook gewelddadig te worden
Risicofactoren voor mishandeling van de partner zijn hetzelfde aan de risicofactoren
van kindermishandeling
Kindermishandeling vindt voornamelijk plaats in situaties met
veel stress, in lagere sociale economische milieus, eenoudergezinnen, en in gezinnen die te kampen hebben met ernstige huwelijksproblemen
Het feit dat kindermishandeling vaker voorkomt bij armere gezinnen geldt niet voor alle vormen van kindermishandeling want:
incest komt vaker voor bij in welvarende gezinnen
Een uitbarsting van geweld in een huwelijk doorloopt meestal drie stadia’s
1. Oplopende stadia;
2. Geweldsuitbarsting;
3. Liefde en berouw
Het stadium van liefde en berouw verklaart gedeeltelijk waarom veel slachtoffers bij hun mishandelende partners blijven en steeds opnieuw ten prooi vallen aan mishandeling.
Ze willen zo wanhopig graag dat hun huwelijk in stand blijft en met name vrouwen hebben eht idee dat ze geen goed alternatief hebben
Hypothese van de cyclus van geweld;
theorie over dat mishandeling en verwaarlozing van kinderen de kans vergroot dat die later als volwassenen ook gewelddadig gedrag vertonen

De cyclus stelt dat agressie van generatie op generatie word doorgegeven
Mishandeling in culturen waarin vrouwen worden behandeld als bezit en inferieur zijn aan mannen is zeer
algemeen.
Sommige deskundigen op het gebied van mishandeling menen dat de traditionele machtsstructuur waarbinnen vrouwen en mannen functioneren een van de belangrijkste oorzaken is van mishandeling
Hoe groter het statusverschil tussen mannen en vrouwen in een bepaalde samenleving hoe groter de kans op mishandeling
De middelbare leeftijd is een periode waarin mensen zich massaal bezig houden met sport en ontspanning

Het is misschien wel de leeftijd waarin werk en vrije tijd het makkelijkste met elkaar te combineren valt. Mensen hebben niet het gevoel dat ze zich nog moeten bewijzen op hun werk en hechten meer waarde aan:
de bijdragen die ze kunnen leveren aan hun familie, de gemeenschap en samenleving als geheel.